Proklamatie van Maritz - 16 Des 1914 PDF Afdruk E-pos
Dinsdag, 20 Augustus 2013 07:07

 

Manie Maritz in aantog na Upington in 1914.

Manie Maritz se besoek aan Upington tydens die Rebellie, 1914.

Uittreksel uit „My Lewe en Strewe”, deur Gen. Manie Maritz

 

PROKLAMATIE VAN MARITZ.

AAN DIE VOLK VAN SUID-AFRIKA! — Nademaal die vrede wat in 1902 te Vereeniging geslote werd in stryd was met die ware wil van die Suid-Afrikaanse volk en ons tegen ons begeerte tot onderwerping gedwonge werd deurdat ons vroue en kinders deur deur die vyand op stelselmatige wyse in die konsentrasiekampe uitgemoor werd, waardeur die volk gevaar geloop het om helemaal uitgeroei te word;

Nademaal die ideaal van een Vry Suid-Afrika onder eigen vlag nog steeds deur ons volk gekoesterd word en ons vast geloof en heilig oortuig is dat die Voorsienigheid, die o’er die lotgevalle van volke sowel als persone beskik, onse vrome en kloeke voorvaders in hierdie sonnige land geplant het om van ons, hun afstammelinge, een vry en onafhankelike volk te maak;

Nademaal die Imperiale Regering in meer dan een geval sedert die laatste oorlog opnieuw woord met die Suid-Afrikaanse volk gebreek het deur, byvoorbeeld, die dire miljoen pond sterling wat bestemd was vir burgers wat sig nie onder beskerming van die vyand geplaas het nie, aan persone uit te betaal wat daarop geen aanspraak kon maak nie en verder sowel die Engelse regering as die Jingo-element in Engeland voortdurend pressie uitgeoefen het op die Unie regering om, in stryd met gedane beloftes, die nasionale aspirasies van ons volk uit te doof en te onderdruk en die belange van die ryk bove die van Suid-Afrika te plaas;

Nademaal die ryksregering eindelik so ver gegaan het om die Unie regering te beweeg om, tege die wil en begeerte van die o’ergrote meerderheid van ons volk te trag Duits Zuid-west-Afrika te verower en die Unie regering duer valse en bedriegelike voorstellingen die volksraad daartoe gebreng het om goedkeuring aan genoemde oorlog te heg;

Nademaal die volk eerst deur lydend verset en later met die wapen in die hand tegen genoemde oorlog geprotesteerd het en die Unie regering, in plaas van daaraan gehoor te gee, deur onware en misleidende beweringe die een deel van die bevolking tegen die ander onder die wapen gebreng het waardeur reeds vele sone van ons land die lewe verloor het;

Nademaal die volk alle konstitutionele middele uitgeput het om die Unie regering te beweeg om van genoemde oorlog af te sien en daar er dus vir die volk geen ander uitweg is dan om die Britse juk van sig te skud:

So is het dat ik, Salomon Gerhardus Maritz, Kommandant Generaal van die Republieke strydmagte in die Kaap Provincie, met konsent van die voorlopige regering, als volg proklameer en vas stel;

Dat die vroegere Suid-Afrikaanse Republiek en Oranje Vrystaat sowel as die Kaap Provincie en Natal vry van Brits gesag en onafhankelik verklaar word en iedere blanke ingeseten van genoemde streke, van welke nasionaliteit ook, word hiermee opgeroep om met die wapen in de hand die lang gekoesterde ideaal van een Vry en Onafhankelik Suid-Afrika te help verwesenlik. Als die volk hieraan eenparig gehoor gee dan kan die doel sonder bloedvergieting bereik woed; aan die ander kant als men verdeeld is dan kan die stryd mogelik lang en bloedig wees. Dis dus noodsakelik dat iedereen aan die wapen moet gryp om te kan behaal wat God vir ons volk bestemd het en wat hy nou in ons bereik stel.

Die eigendomme en goedere van diegene wat aan ons syde staan sal op alle mogelike manier gerespekteerd en beskermd word en alle behoorlike gekommandeerde goedere en diere sal so spoedig mogelik na die oorlog uitbetaald word.

Alle geldelike vorderinge, van welke aard ook, is gestaak tot dire maanden na die oorlog en dergelike skuldbewyse ens. sal geen rentre dra gedurende die oorlog.

Die betaling van die repatriasieskulde is eveneens gestaak en so spoedig mogelik na die oorlog sal die hele kwessie in hersiening genome word met die doel een billiker en regtvaardiger oplossing te vind.

Verskeidene gevalle is bekend waar die vyand naturelle en kleurlinge gewapen het om ons te beveg en daar dit strek om minagting by die swart nasies op te wek vir die blanke, so wordt met nadruk gewaarschuwd dat, alle kleurlinge en naturelle wat met die wapen gevange genome word, sowel als hul offisiere, daarvoor sal moet boet met hul lewe.

Ik proklameer en maak verder bekend dat daar o’ereenkomstig oorlogswet gehandeld sal worde met krygsgevangene van die vyand wat by gevangeneming nie behoorlike uniforms draag wat onderskei han word van die gewone burger drag.

Dat daar deur ons weerwraak geneem sal word wanneer mog blyk dat onse burgers of offisiere wat in die hande van die vyand mog val nie o’ereenkomstig die wette van beskaafde oorlogvoere behandeld word.

By verskeidene gelegenhede is in die laaste tyd geblyk dat die vyand sig van ontplofbare patrone bedien en ik wens met nadruk te protesteer tegen son ’n barbaarse manier van oorlogvoere. Van die vyand wat in besit van sodanige patrone gevonde word, sal o’ereenkomstig oorlogswet behandeld word.

In die laatste tyd het die vyand by meer dan een gelegenheid misbruik van die witte vlag gemaak en ook daartegen word gewaarschuwd.

Daar die vyand dreig om eigendomme en goedere van burgers wat aan Republikeinse syde stry te konfiskeer, word hiermee bekend gemaak dat sodanige konfiskere onwetting is nie erkend sal word.

Eindelik word voor algemene informasie bekend gemaak dat die volgende persone als een voorlopige regering gekose is om names die volk op te tree tot dat andere regeling gemaak kan worden: —
C. F. Beyers, Kommandant Generaal vir die Transvaal.
C. R. de Wet, Kommandant Generaal vir die Oranje Vrystaat.
S. G. Maritz, Kommandant Generaal vir die Kaap Provinsie.
J. C. G. Kemp, Assistent Kommandant Generaal vir die Transvaal.
A. P. J. Bezuidenhout, Vegt Generaal en Komdt. Kampfer.

Hierdie proklamasie moet beskou word als van toepassing sowel op die Transvaal en Oranje Vrystaat als op die Kaap Provincie en Natal en in so verre die inhoud nie in stryd is met proklamasies of kennisgevinge wat reeds deur die tydelike regering of republikeinse generaals utigevaardigd mag wees.

 

GOD BEHOEDE LAND EN VOLK.

Gegeve onder myn hand te velde op hede die 16de dag van Desember in die jaar onses Heren Een duisend Negehonderd en Veertien.

S. G. MARITZ.