Majuba - die lont van Britse haat teen die Boerevolk PDF Afdruk E-pos
Woensdag, 29 Februarie 2012 15:37

Majuba - die lont van Britse haat teen die Boerevolk
- 27 Februarie 1881

By die slag van Majuba in die 1ste Vryheidsoorlog het Groot-Brittanje, die loesing van sy lewe op die lyf geloop. Die magtige Brittanje, op daardie stadium die kragtigste moondheid van sy tyd, het ‘n drag slae gekry van ‘n geringe volkie, gewapen met ‘n geweer en 11 patrone, maar besield met ‘n onsterflike vryheidsideaal. Kort tevore het Brittanje, wat by die Sandrivierkonvensie, in Januarie 1852 soewereine onafhanklikheid aan Traansvaal toegestaan het, die Transvaal weer geannekseer op 12 April 1877.

Die Transvaalse Boere was nie hiermee tevrede nie en het op 8 Desember 1880 by Paardekraal onder leiding van Paul Kruger, Piet Joubert en MW Pretorius, daadkragtig oorgegaan en die Vryheid teruggeneem. Die Boere het die Bloedrivier-gelofte herbevestig. Soos met die Groottrek, in die laer by Bloedrivier, was , behalwe vir ds Van Warmelo, nie een predikant by Paardekraal teenwoordig nie!

Hans Strydom, skryf in die voorwoord van sy Scripta Africana-herdruk - A narrative of the Boer War, die volgende : The British troops were routed at Laings Nek, Bronkhorstspruit and Amajuba - but it only served as a forerunner to the devastating Second Boer War which captured the imagination of the whole world.”

Die Engelse kant

Die Engelse leer is aangevoer deur die lieflingseun van die Engelse Koningshuis, generaal-majoor Sir George Pomeroy Colley. Hy was die opperbevelvoerder van die Engelse magte in Suid-Afrika, goewerneur van Natal en Hoë Kommissaris oor die Engelse Kolonies in Suid-Afrika. Hy was ‘n briljante man en ‘n voormalige professor aan die Sandhurst Militêre Akademie in Engeland. Hy het hom as soldaat beskou wat opdragte moes uitvoer. Die Engelse het geglo dat daar dalk Boerespioene onder hulle kon wees. Dit word verhaal deur Thomas Fortescue Carter, wat by die hele ekspidisie teenwoordig was as oorlogsverslaggewer, in sy boek - A Narrative of the Boer War, dat ‘n vermeende Boere-verraaier by genl Colley wou nuus aandra. Hy skryf soos volg: “Speaking of spies in our camp reminds me that a Boer, representing himself as coming from the enemy’s lines, offered to give Sir George Colley some information of the position. The reply of the General was characteristic of the nobility of his mind. He declined the offer courteously, but added that he should not feel disposed to place much value on the word of a man who proclaimed himself a traitor to the cause he had been serving.” (pag227) Dit was die karakter van hierdie Britse Edelman.

Voor Majuba was generaal Colley slaags met die Boere by Skuinshoogte (Ingogo) onder aanvoering van generaal Niklaas Smit. Dit was op 8 Februarie 1881. Daar was Colley ook verplig om die aftog te blaas.

Volgens WIKIPedia het Colley die nag van 26 Februarie, Majuba uitgeklim om die Boere by Laingsnek te bespied. Daar was altesaam 405 Britse soldate op die berg. Teen bykans dagbreek is soldate uitgeplaas. Die Gordon Highlanders het die noordelike en noord-westelike kruin beset, asook Gordon’s Knoll - een van die drie koppies op Majuba.

Carter was by die geveg by Majuba. Hy skryf oor die geveg, in sy boek: “The fight on the Majuba - a flight for life… “

Carter skryf voorts dat Colley van swart spioene gebruik gemaak het, vir inligting. So verseker was hulle van hulle plan, dat hy skryf: “The Boers were going to do nothing but run today; and I believe there were more than myself who pitied the miserable fate in store for them, to be accomplished in a few hours.”

Hy skryf verder: “This was the programme for this Sabbath day; and as soon the sun rose above the horizon, we should see the first incident and every detail of the fight, surprise, and rout. This was the train of thought on the Majuba Hill, and in giving expression to it every man spoke in a whisper; so near appeared the helpless foe to us that we dreaded to speak aloud lest in their tents they should hear our voices. What was the train of thought in the Boer camp at that moment? – cooking their breakfast? Taking thought for the inner man? Had we been as close to them as we imagined we were, we would have heard the sound of many voices singing in praise of the God of the Boers and English alike, and in prayer going up for mercy and a happy issue to the cause of the arms of those who below us were kneeling.”

Aan Boerekant

Johannes Meintjes skryf in sy boek, The Commandant General, oor die kommandant-generaal se gade, Hendrina: Hendrina Joubert had had a bad night. At daybreak she got up, dressed and went out of the tent to put a kettle on the boil. As she stood there in the early morning light, she looked up at the height of Majuba and saw figures moving about. She had a good look and then called Joubert; “Piet, come here, there are people on the Kop.” He came out and said: “They are the reinforcements, I have been expecting.” She looked at him sharply. “But, old man, take your binoculars - since when do our men wear red coats? You must get them off at once.” Then Joubert saw the British and darted to the nearest group of sleepy men. “There are English on the Kop,” he shouted. “Get them off.” The man who led the assault on Majuba was again not Joubert but the gallant General Nicolaas Smit.

Oorlewering wil dit hê dat Hendrina die mense op die berg gesien het . Piet Joubert, het gesê dit is bobbejane. Sy wou toe weet van wanneer af, dra bobbejane rooibaadjies!

Met ‘n klein groepie vrywilligers, verdeel in drie groepe, met gewere op die rug, het die Boere die hange bestorm, van klip tot klip, terwyl die Britte op hulle gevuur het. Hierdie vuur het min effek gehad omdat die Britse troepe pap was van moegheid oor die nag se trek.

Die Boere het die tweeduisend voet uitgeklim en teen die middag het omtrent negentig die boonste rand bereik. Met kopskote het hulle die Engelse afgemaai. ‘n Slagting het gevolg.

Colley is doodgeskiet met ‘n kopwond van agter. Sy lyk het 3 dae in ‘n tent by die Boere gelê. Piet Joubert het versoek dat hy verwyder word. Die Engelse het daaroor ‘n brief aan hom geskryf geadresseer aan die leier van die rebelle. Joubert het geweier om die lyk af te staan totdat hy aangespreek is as Kommandant-Generaal van die ZAR.

Hendrina Joubert het die Engelse gewondes help verpleeg. Op ‘n stadium wou haar man ook haar voorskoot gebruik as verband. Sy wou van hom weet of hy haar rok ook wou hê?

Van die Britse soldate het 92 gesneuwel, 134 is gewond en 59 gevange geneem. Een Boer het gesneuwel, ‘n ander het later aan sy wonde beswyk.

Kommandant Joachim Ferreira wat een van die aanvalsgroepe gelei het, het later gesê: “Ek
erken dat dit nie ons was wat hulle verslaan het nie, maar die Almagtige self.”

Piet Joubert het oornag ‘n held geword. Hy het ‘n lang telegram aan Lady Colley gestuur om die Boere se simpatie te betuig. Hy het ook gesorg dat die swaard van luitenant (later generaal) Hector MacDonald, aan hom terugbesorg word.

Die vryheid is herwin (voorwaardelik) op 3 Augustus 1881 en die Vierkleur gehys op 8 Augustus daardie jaar.

Die Slag van Majuba het soos ‘n kanker aan die Engelse geknaag. Hulle kon of wou dit nie vergeet nie. Hoeveel van hulle barbaarsheid teen die Boerevolk, hieruit voortgespruit het, kan maar net geraai word.

Die wreedheid van die slagting by Elandslaagte waar selfs ‘n pleitende swanger Boerevrou en haar man met bajonette doodgesteek is, generaal Kock so vermink is en selfs sy trouring van sy vinger afgeskeur is deur plunderende soldate, aangevoer deur offisiere wat as jong soldate by Majuba was en by Elandslaagte die opdrag gegee het: “Take no prisoners.” Toe dit duidelik word dat die Slag van Elandslaagte gelewer is, het die soldate met hulle helms op hulle bajonette op die Boere afgestorm en geskree: “Majuba, Majuba.” The Boer War - Thomas Pakenham, (pag.139.) Genl Kock is dae later aan sy wonde oorlede.

Selfs die ander vergrype kan toegeskryf word aan die haat vir die Boere: Die doodskiet van Gideon Scheepers; “Breaker” Meurant se koelbloedige moord op Boerekrygsgevangenes en die kreet van “Take no prisoners,” en bowe al, die wreedheid teenoor die Boerevroue en -kinders in die konsentrasiekampe, is alles voortvloeisels uit Majuba. Toe die Engelse soldate die skepe bestyg het in die Engelse hawens, is hulle luid toegejuig deur die publiek met “Remember Majuba!’

Wat egter die kroon gespan het, is die planmatige veldtog om generaal Piet Cronje by Paardeberg te laat oorgee op Majuba-dag. Daaraan het Roberts en Kitchener albei deelgeneem.

So gretig was Kitchener om Majuba te wreek dat hy op eendag alleen, om Cronjé tot oorgawe te dwing by Paardeberg, 1270 ongevalle gely het, 24 offisiere en 279 gedood; 59 offisiere 847 manskappe gewond en 2 offisiere en 59 manskappe vermis.

De Wet se pogings om Cronje los te kry was vrugteloos. Cronje wou oorgee en het op Dinsdag 27 Februarie 1900 oorgegee aan Lord Roberts met 4,069 Transvalers en Vrystaters, 150 gewondes en 50 vrouens. Dit sou uiteindelik die Boere knak. Vir die Engelse, skryf Pakenham, “it was the first great British victory of the war.”

Lord Roberts en Generaal Cronje

Opgestel en uitgegee deur PIET RUDOLPH namens die aksiekomitee, Orde Boerevolk.
E-pos: piet.rudolph@gmail.com